سال اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی

جرم رباخواری

یکی از اعمالی که قرآن کریم و رسول گرامی اسلام (ص) و ائمه اطهار (ع) آنرا حرام و زشت و ناپسند و مذموم بر شمرده اند عمل ربا خواری است که علیرغم نهی از این عمل و مجازات پیش بنی شده در قانون تعزیرات اسلامی، مبنی بر محکومیت به تحمل شش ماه الی ۳ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق برای رباء دهنده و رباء گیرنده و واسطه بین آنها و جزای نقدی معادل مال مورد رباء و النهایه استرداد وجه اضافه دریافتی به صاحب مال، متاسفانه باز هم این عمل در اجتماع ما شایع است به امید آنکه یادآوری حقیر و شما بر اشخاص موصوف گامی در جهت کاهش این عمل حرام و زشت باشد و از طرفی ربا دهندگان نیز سعی نمایند اموال و وجوه نقدی خود را در کارهای تولیدی و اقتصادی بکار گیرند و از طرفی عوامل اجرایی و نهادها و سازمانهای دولتی نیز در جهت از بین بردن موانع و سدها در خصوص فعالیت های درخواستی کوشش نمایند تا اینکه میل و رغبت از این عمل حرام کاسته شود و فعالیت اقتصادی و اشتغال زایی افزایش یابد با این مقدمه به تعریف جرم ربا و آثار زیانبار و مجازات دنیوی و اخروی آن اشاره می گردد.
واژه ربا در زبان فارسی به معنی افزون شدن، سود یا ربحی که داین از مدیون می ستاند و نسیه خریدن و فزونی گرفتن آمده است و ربا واژه ایی عربی است، عرب ها هنگامی که چیزی زیاد می شود و رشد می کند می گویند (ربا الشی) و لذا زمانی که مال افزون می گردد گفته می شود (ربا المال) و در قرآن کریم کلمه ربا به معنای فزون شدن مال از سرمایه اولیه است « یا ایها الذین ءامنوا اتقوا الله و ذروا مابقی من الرّبوا ان کنتم مومنین فان لم تفعلو فاذ نواب بحرب من الله و رسوله و ان تبتم فلکم رُء وُس اموالکم…» ای اهل ایمان از خدا پروا کنید اگر مومن واقعی هستید آنچه از ربا باقی مانده است رها کنید اگر چنین نمیکنید بدانید به جنگ با خداوند و فرستاده وی برخواسته اید اگر توبه کنید اصل سرمایه شما از آن شماست (آیات ۲۷۸ و ۲۷۹ سوره بقره)
ربا در جوامع اولیه به آهستگی متولد شد و با پیشرفت امور اقتصادی و بازرگانی کم کم گسترش یافت تا اینکه این عمل در زمان عرب ها و قبل از اسلام بسیار رایج گردید و کما اینکه تفاوتی بین ربا که نوع خاصی از معاملات رایج در بین آنان بود و خرید و فروش قائل نبودند و آنها را همانند هم می دانستند لذا هنگام ظهور اسلام چون ربا خواری در جزیره العرب چنان گسترده بود که امکان تحریم یک دفعه آن وجود نداشت از این رو خداوند متعال با فرستادن آیات مختلف در آغاز بعثت ربا را مورد نکوهش قرار داد و بتدریج زمینه تحریم آنرا فراهم نمود، بنابراین تکرار آیات ربا در قرآن بر تاکید و تحریم و یادآوری اهمیت این عمل زشت و ناپسند است که از صحنه فعالیت اقتصادی مسلمانان حذف شود، آیه ۳۹ سوره روم، (و ما آتیتم من رباًلیربوا من اموال الناس … آنچه بعنوان ربا می دهیدتا در اموال مردم فزونی یابد نزد خدا فزونی نخواهد یافت و آنچه را بعنوان زکات می پردازید و تنها رضای خدا را می طلبید مایه برکت است) آیات ۱۳۰ و ۱۳۱ سوره آل عمران (یا ایها الذین آمنوا لا تاکلو الربوا الضعافا مضاعفه … ای کسانی که ایمان آوردید، ربارا چند برابر نخورید و از خدا بپرهیزید تا رستگار شوید و ازآتشی که برای کافران آماده شده است بپرهیزید و همچنین آیات ۲۷۶ الی ۲۸۱ سوره بقره نیز در خصوص حرمت رباء و کیفر آن می باشد، لذا به جهت بزرگی گناه ربا و آثار زیانبار آن بر فرد و جامعه گذشته از آیات قرآن، روایات زیادی از رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع) در مورد این موضوع مهم نقل شده است و چهره ربا را بهتر نمایان می سازد فی الجمله:
امام رضا (ع) فرمودند: اعلم یرحمک الله ان الربا حرام سحت فی الکبائر … بدان که خدا تو را رحمت کند به درستی که ربا حرام و پلیدو از گناهان کبیره و از جمله جرایمی است که خداوند بر آن وعده عذاب داده است (بحار الانوار جلد ۱۰۳ص ۱۲۱)همچنین امام صادق (ع) فرمودند اخبث المکاسب کسب الربا پلیدترین کسب ها ربا خواری است همچنین نبی مکرم اسلام حضرت محمد (ص) در وصیتشان به حضرت علی (ع) آورده است که یا علی گناه ربا هفتاد بخش است که ناچیزترین آن ها مانند این است که مردی با مادر خود در مسجد الحرام زنا کند یا علی گناه یک درهم ربا پیش خداوند بزرگتر از هفتاد بار زناست که همه آنها با محارم و در مسجد الحرام باشد (وسایل الشیعه جلد ۱۲ صفحه ۴۲۶)
علی ایحال با توجه به منع عمل ربا در قرآن و روایات انشاالله اگر عمری باشد در شماره بعدی هفته نامه در خصوص انواع ربا در فقه اسلامی و مجازات قانونی این عمل مطالبی بعرض خواهد رسید.

ارسال شده در: جرائم

ارسال یک پاسخ: (۰) →