سال اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی

نگهداری و تربیت اطفال و حضانت آنان

اهمیت مساله نگهداری و تربیت اطفال بر هیچ کس پوشیده نیست و این امر هم مورد عنایت خاص همه قانونگذاران و مصالحان اجتماعی قرار گرفته است چرا که خوشبختی و پیشرفت و سعادت جامعه در گرو نگاهداری درست و آموزش و پرورش صحیح کودکان است حال می خواهیم به اختصار بررسی کنیم که از زمان تولد کودک تا رسیدن طفل به سن بلوغ و رشد چه تکالیفی بر عهده اولیای ایشان مستقر است و هر کدام از پدرو مادر چه حقوقی بر طفل دارند .
پس از اینکه پدرو مادر طفل را به دنیا آوردند، سلطه پدرو مادر بر تربیت و اداره کردن اموال کودک که برای حمایت از اوست و به همین جهت با نظم عمومی هم ارتباط دارد شروع میشود بنابراین زن وشوهر در روابط میان خود یا با دیگران نمی توانند بوسیله قرارداد خصوصی به قواعد آن تجاوز کنند بطور مثال چون حضانت فرزند از زمان تولد تا هفت سالگی با مادر است ایشان نمی تواند از این امر سرپیچی نماید و یا اینکه در این زمان آنرا به پدرش انتقال دهد، لذا از زمانیکه کودک متولد میشود تا سن هفت سالگی حضانتش بر عهده مادر است حال فرقی نمیکند کودک پسر باشد یا دختر و پس از هفت سالگی تا سن سلوغ بر عهده پدر است، البته بلحاظ مصلحت طفل امکان سلب حضانت از کسی که اصولا اولویت با وی است در قانون مدنی در ماده ۱۱۷۳ پیش بینی شده است در این باره قانونگذار می گوید هر گاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که طفل تحت حضانت اوست و صحت جسمانی یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد محکمه میتواند با تقاضای قیم یا مدعی العموم(دادستان) هر تصمیمی را که برای حضانت طفل مقتضی بداند اتخاذ کند بنابراین دادگاه میتواند با شرایط مذکور در ماده فوق حضانت را از پدر یا مادر که حق تقدم دارد گرفته و به دیگری یا شخص ثالث واگذار کند مثلا اگر مادر که حضانت طفل با اوست دچار فساد اخلاقی شود و یا پدری که طفل تحت حضانت اوست به مواد مخدر مبتلا شود یا اینکه پدرو مادر در دوران حضانت طفل مشترک هردو مبتلا به بیماری اعصاب و روان شوند که سلامت جسمی و روحی کودک را به مخاظره بیاندازند، دادگاه میتواند حضانت را به شخص دیگر محول نماید.
حضانت اطفال از نظر قانون مدنی و قانون حمایت خانواده سال ۱۳۹۲ و فقه امامیه ، پیشتر بعرض رسید که حضانت فرزند تا ۷ سالگی بر عهده مادر و بعد از آن بر عهده پدر است لیکن:
۱- چنانچه پدر و مادری که حضانت طفل به او واگذار شده فوت کند حضانت ساقط میشود و نگاهداری طفل به آن دیگری است که زنده است
۲- چنانچه پدر یا مادر که طفل تحت حضانت اوست مبتلا به جنون شود نگاهداری طفل با دیگری و چنانچه هر دو نفر مجنون شوند با تقاضای منسوبین طفل از دادستان این امر به شخص دیگر محول میشود.
۳- فرزندانی که پدرشان فوت میشود حضانت ایشان با مادر است.
۴- اگر پس از جدایی زن و شوهر ، حضانت به زن واگذار شود و ایشان با دیگری ازدواج نماید حضانت از او سلب میشود.
۵-اگر پدر و مادر طفل هر دو فوت نمایند حضانت با جد پدری است و اگر جد پدری نباشد حضانت به خویشان نسبی با رعایت ترتیب ارث(الاقرب فالاقرب) واگذار میشود.
۶- اگر طفل قوم و خویشی که عنوان حضانت را به او واگذار کرد نداشته باشد بنابر نظر فقهای امامیه ، دادستان باید شخصی را برای حضانت وی منصوب نماید.

ضمانت اجرای حضانت: در قانون مدنی ضمانت اجرای کافی برای حضانت پیش بینی نشده است لیکن برابر ماده ۱۱۷۲ این قانون هر کدام از ابوین طفل در مدت زمان حضانت ، از وظایف خویش سر پیچی کند طرف دیگر میتواند الزام او را از دادگاه درخواست نماید اما برابر ماده ۴۰ قانون حمایت خانواده سال ۱۳۹۲ هر کس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل استنکاف نماید یا مانع اجرای آن شود یا از استرداد طفل خودداری کند حسب تقاضای ذی نفع و به دستور دادگاه صادر کننده رای نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت میشود.
همچنین در ماده ۵۴ قانون حمایت از خانواده نیز آمده است که هر گاه مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذی نفع شود برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه هشت (تا ده میلیون ریال) و برای بار دوم به حداکثر مجازات محکوم میشود (ده میلیون ریال).
در خاتمه یادآوری میشود زن و شوهرانی که یا یکدیگر اختلاف دارند، فرزندان خود را وارد این قضایا ننموده و سعی نمایند طرف مقابل و فرزند مشترک از حقوق قانونی و شرعی محروم نگردد، حال چنانچه زن و شوهر اختلاف پیدا کردند و جدای از یکدیگر زندگی می کنند و هر کدام از ایشان که حضانت با وی است میتواند به دادگاه حقوقی مراجعه نماید و بوسیله دادخواست مربوطه بدین مضمون صدور دستور موقت مبنی بر تحویل فرزند مشترک و سپس صدور حکم بر تحویل و اعطای حضانت را خواستار گردد و سپس دادگاه در اولین فرصت دستور موقت را صادر می نماید و طرفی که فرزند مشترک در اختیار وی است را مکلف مینماید فرزند را برابر دستور دادگاه به طرف مقابل بدهد و چنانچه ممانعت یا مخالفت نماید برابر ماده ۴۰ قانون حمایت از خانواده تا زمان اجرای دستور دادگاه بازداشت میشود، همچنین طرف دیگر نیز میتواند با ارائه دادخواست تقابل تقاضای صدرو حکم بر تعیین زمان ملاقات فرزند مشترک را از دادگاه خواستار شود و دادگاه ضمن صدرو حکم حضانت ، برای متقاضی ملاقات هم بطور همزمان وقت ملاقات تعیین می نماید.

ارسال شده در: خانواده

ارسال یک پاسخ: (۰) →